ReceptaOnline

Menu użytkownika

PoradnikstrzałkaChoroby i schorzeniastrzałkaZaburzenia widzenia okresowe – przyczyny, diagnostyka i kiedy zgłosić się do lekarza

Zaburzenia widzenia okresowe – przyczyny, diagnostyka i kiedy zgłosić się do lekarza

Autor: Anna Michalska
4 min
5.02.2026
Zaburzenia widzenia okresowe – przyczyny, diagnostyka i kiedy zgłosić się do lekarza

Potrzebujesz recepty, zwolnienia lub konsultacji lekarskiej?

Zaburzenia widzenia okresowe to przemijające epizody pogorszenia ostrości wzroku, ubytków w polu widzenia lub chwilowej utraty wzroku. Objaw ten może wynikać zarówno z chorób oczu, jak i zaburzeń neurologicznych czy naczyniowych. Część przyczyn ma charakter łagodny, jednak niektóre wymagają pilnej interwencji medycznej.

  • Najczęściej odpowiadają za nie choroby siatkówki oraz zaburzenia krążenia
  • Migrena z aurą i przemijający atak niedokrwienny są częstymi przyczynami nagłych epizodów
  • Cukrzyca i nadciśnienie tętnicze zwiększają ryzyko zmian naczyniowych w oku
  • Nagła utrata wzroku może świadczyć o udarze niedokrwiennym
  • W przypadku gwałtownych objawów konieczna jest pilna konsultacja okulistyczna lub w SOR

Zobacz też: Trudności z koncentracją – przyczyny, diagnostyka i skuteczne metody poprawy skupienia

Czy choroby oczu, takie jak jaskra, zaćma i odwarstwienie siatkówki, powodują okresowe zaburzenia widzenia?

Choroby narządu wzroku mogą powodować zaburzenia widzenia okresowe, zwłaszcza gdy dochodzi do przejściowych zmian w obrębie siatkówki lub wahań ciśnienia wewnątrzgałkowego. W jaskrze epizody pogorszenia widzenia mogą być związane z nagłym wzrostem ciśnienia w gałce ocznej, czemu towarzyszy ból oka i zamglony obraz.

Zaćma zwykle powoduje postępujące, a nie nagłe pogorszenie widzenia, jednak pacjenci mogą okresowo odczuwać pogorszenie ostrości w zależności od oświetlenia. Szczególnie niebezpieczne jest odwarstwienie siatkówki, które objawia się błyskami, mroczkami i wrażeniem zasłony przed okiem wynikającym z odklejenia struktur siatkówki od podłoża.

W takich sytuacjach szybka interwencja okulistyczna znacząco zwiększa szansę na zachowanie funkcji plamki żółtej i prawidłowego pola widzenia.

Jak cukrzyca i nadciśnienie tętnicze wpływają na przemijające pogorszenie wzroku?

Cukrzyca i nadciśnienie tętnicze prowadzą do uszkodzeń drobnych naczyń krwionośnych, co może powodować zaburzenia widzenia okresowe. Wahania poziomu glukozy wpływają na refrakcję oka oraz perfuzję siatkówki.

W przebiegu nadciśnienia rozwija się retinopatia nadciśnieniowa, w której dochodzi do zmian w ścianach naczyń i zaburzeń przepływu krwi. Badania kliniczne potwierdzają, że niekontrolowane wartości ciśnienia zwiększają ryzyko epizodów zamglonego obrazu oraz przemijających ubytków w polu widzenia.

Do mechanizmów naczyniowych należą:

  • Zaburzenia krążenia w tętnicach siatkówki
  • Zator drobnych naczyń
  • Przemijające niedokrwienie struktur oka

Regularna kontrola glikemii i ciśnienia tętniczego zmniejsza ryzyko powikłań ocznych.

Trudności z koncentracją – przyczyny, diagnostyka i skuteczne metody poprawy skupienia

Czy migrena z aurą i przemijający atak niedokrwienny mogą objawiać się chwilową utratą wzroku?

Migrena z aurą oraz przemijający atak niedokrwienny należą do najczęstszych neurologicznych przyczyn okresowych zaburzeń widzenia. W migrenie z aurą objawy mają charakter przejściowy i obejmują błyski, zygzakowate linie lub mroczki, zwykle trwające od kilku do kilkudziesięciu minut.

Przemijający atak niedokrwienny może manifestować się jako amaurosis fugax, czyli nagła, jednostronna chwilowa utrata wzroku związana z przejściowym niedokrwieniem siatkówki. Epizod taki jest sygnałem ostrzegawczym przed udarem niedokrwiennym i wymaga pilnej diagnostyki naczyniowej.

W przypadku współistnienia objawów neurologicznych, takich jak zaburzenia mowy czy niedowład kończyn, konieczne jest natychmiastowe zgłoszenie się do SOR.

Jakie choroby neurologiczne i ogólnoustrojowe mogą powodować epizody zaburzeń widzenia?

Zaburzenia widzenia okresowe mogą towarzyszyć chorobom demielinizacyjnym i zapalnym ośrodkowego układu nerwowego. W stwardnieniu rozsianym dochodzi do zapalenia nerwu wzrokowego, co objawia się nagłym pogorszeniem ostrości widzenia i bólem przy ruchach gałki ocznej.

Rzadziej przyczyną są guz mózgu, borelioza lub toczeń rumieniowaty układowy, w których zmiany zapalne lub uciskowe wpływają na drogi wzrokowe. Objawy mogą mieć charakter nawracający i współwystępować z innymi symptomami neurologicznymi.

Czynnikiem sprzyjającym przemijającym zaburzeniom bywa także zmęczenie oczu spowodowane długotrwałą pracą przed ekranem komputera oraz stres, choć w takich przypadkach objawy mają zazwyczaj łagodny i odwracalny charakter.

Kiedy zaburzenia widzenia okresowe wymagają pilnej konsultacji?

Zaburzenia widzenia okresowe wymagają pilnej oceny medycznej, gdy mają nagły początek, są jednostronne lub towarzyszy im ból oka albo objawy neurologiczne. Szczególnie alarmująca jest chwilowa utrata wzroku przypominająca zasłonę przed okiem.

Do sytuacji wymagających natychmiastowej pomocy należą:

  • Podejrzenie udaru niedokrwiennego
  • Objawy sugerujące odwarstwienie siatkówki
  • Epizody amaurosis fugax
  • Nagłe pogorszenie widzenia z silnym bólem oka

W takich przypadkach należy niezwłocznie skontaktować się z okulistą lub udać się do SOR. Wczesna diagnostyka, obejmująca badanie dna oka, obrazowanie mózgu oraz ocenę naczyń szyjnych, pozwala ograniczyć ryzyko trwałych powikłań.

wypalenie zawodowe

Sekcja pytań i odpowiedzi

Czy krótkotrwałe zamglenie widzenia zawsze jest groźne?
Nie zawsze. Może wynikać ze zmęczenia oczu lub wahań ciśnienia tętniczego, jednak nawracające epizody wymagają diagnostyki.

Jak odróżnić migrenę z aurą od przemijającego ataku niedokrwiennego?
Aura migrenowa zwykle rozwija się stopniowo i trwa kilkanaście minut, natomiast niedokrwienie ma nagły początek i może być związane z innymi objawami neurologicznymi.

Czy cukrzyca zwiększa ryzyko nagłej utraty wzroku?
Tak. Nieleczona cukrzyca prowadzi do uszkodzenia naczyń siatkówki i zwiększa ryzyko powikłań niedokrwiennych.

Kiedy zgłosić się pilnie do szpitala?
W przypadku nagłej, jednostronnej utraty wzroku, pojawienia się zasłony przed okiem lub współwystępowania objawów neurologicznych należy natychmiast udać się do SOR.

Źródła

  1. Flaxman SR i wsp., Global causes of blindness and vision impairment, The Lancet Global Health, 2017.
  2. Powers WJ i wsp., Guidelines for the early management of acute ischemic stroke, Stroke, 2019.
  3. American Academy of Ophthalmology, Preferred Practice Pattern Guidelines.
  4. Headache Classification Committee of the International Headache Society, Cephalalgia, 2018.
  5. Cheung N., Wong TY., Hypertensive retinopathy, The Lancet, 2014.